Fundacja Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego została założona na mocy porozumienia zawartego pomiędzy Światową Organizacją Żydowską ds. Restytucji (WJRO) i Związkiem Gmin Wyznaniowych Żydowskich w RP (ZGWŻ). Naszym celem jest ochrona materialnych reliktów kulturowego dziedzictwa Żydów w Polsce. Działamy na tych terenach, którymi, z racji zbyt dużej odległości, trudno jest zajmować się gminom żydowskim. Obszar działania Fundacji to blisko dwie trzecie powierzchni Polski.
Do zadań Fundacji należą:
- restytucja mienia dawnych gmin żydowskich (Fundacja działa tu jako pełnomocnik ZGWŻ) – synagog, cmentarzy i innych obiektów, które służyły działalności religijnej, edukacyjnej, charytatywnej i społecznej (na podst. Ust. z dn. 27.02.1997 o stosunku Państwa do Gmin Wyznaniowych Żydowskich, Dz. Ust. 41 poz. 251 ze zm.);
- zarządzanie odzyskanym mieniem
- ochrona tych obiektów, które mają wyjątkowe znaczenie religijne lub historyczne.
Numery kont
PLN: PL 23 1030 1508 0000 0005 0294 3006
USD: PL 98 1030 1508 0000 0005 0294 3014
Numer NIP
525-22-39-536
Newsletter
Jeżeli chcą Państwo być informowani o aktualnych działaniach Fundacji, prosimy o wpisanie swojego adresu e-mail w polu "Newsletter" w prawej dolnej części strony.
CMENTARZE
Ze szczególnym zaangażowaniem podejmujemy inicjatywy związane z porządkowaniem i upamiętnianiem cmentarzy żydowskich; nasze działania odbywają się w stałej współpracy z Komisją Rabiniczną.
Dzięki naszym działaniom, prowadzonym we współpracy w innymi organizacjami i osobami prywatnymi, uporządkowano już cmentarze w Kolnie, Koszalinie, Kozienicach, Różanie, Strzegomiu i Zakopanem. Nadzorujemy prace prowadzone na cmentarzach w Bodzanowie, Dubience, Frampolu, Iłży, Iwaniskach, Mszczonowie, Narolu, Przasnyszu, Sochaczewie, Zielonej Górze i Ziębicach.
PARTNERSTWA, ROZWÓJ LOKALNY, REWITALIZACJA
Zabytki dziedzictwa żydowskiego w Polsce są bezcennym świadectwem wspólnej historii. Chcemy, aby służyły teraz lokalnym społecznościom, zyskując funkcje dostosowane do potrzeb mieszkańców. Autentyczna i trwała rewitalizacja jest jednak możliwa tylko we współpracy z lokalnymi władzami oraz organizacjami pozarządowymi.
Rewitalizacja synagogi w Zamościu
Renesansowa synagoga na Starym Mieście w Zamościu jest jednym z najwspanialszych zabytków kultury żydowskiej w Polsce. Od 2005 r. budynek jest własnością Fundacji Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego. Naszym celem jest przekształcenie go w nowoczesne centrum kulturalne, które służyć będzie zarówno odwiedzającym Zamość Żydom, jak i mieszkańcom miasta.
W 2008 r. projekt „Rewitalizacja renesansowej synagogi w Zamościu na potrzeby Szlaku Chasydzkiego oraz lokalnej społeczności” uzyskał wsparcie udzielone przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię poprzez dofinansowanie ze środków Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego. Prace budowlane i konserwatorskie rozpoczęły się w lipcu 2009 r. i zostaną zakończone do października 2010 r.
Rewitalizacja zespołu synagogalnego w Kraśniku
W ramach projektu „Rewitalizacja renesansowej synagogi w Zamościu na potrzeby Szlaku Chasydzkiego oraz lokalnej społeczności” realizowane jest również działanie „Restauracja zespołu synagogalnego w Kraśniku – etap I (prace zabezpieczające przed dalszą degradacją)”. Prace w Kraśniku rozpoczynają się na początku lipca 2010 r. i zostaną zakończone do kwietnia 2011 r.
EDUKACJA
Wierzymy, że działania edukacyjne mają kluczowe znaczenie dla skutecznej ochrony dziedzictwa żydowskiego.
Fundacja realizuje program edukacyjny „Przywróćmy Pamięć”, którego celem jest angażowanie młodzieży w poznawanie lokalnego wielokulturowego dziedzictwa i przywracanie innym mieszkańcom pamięci o nim. Ważnym elementem pracy uczniów jest opieka nad cmentarzami żydowskimi.
Od 2005 r. w programie „Przywróćmy Pamięć udział wzięło ponad 300 szkół i placówek wychowawczych, niemal 7 tysięcy uczniów i prawie 350 nauczycieli ze wszystkich zakątków Polski. Z ich działaniami można zapoznać się na stronie programu: www.pamiec.fodz.pl
ANTYSEMITYZM
Nie pozostajemy obojętni na przejawy antysemityzmu; konsekwentnie zgłaszamy władzom wszelkie incydenty, które mają charakter antysemicki oraz akty wandalizmu mienia stanowiącego dziedzictwo Żydów polskich. Listę incydentów, które zgłosiliśmy organom ścigania, znaleźć można na naszej stronie internetowej.
W miesięczniku "Midrasz" (nr 1/105, styczeń 2006) ukazał się artykuł adwokat Moniki Krawczyk "Restytucja mienia gmin żydowskich w Polsce-stan rzeczy z perspektywy (prawie) 10 lat".
Strona 1Strona 2Strona 3 Ustawa o stosunku Państwa do GWŻ w RP Podstawą prawną regulującą stosunek Państwa do Gmin Wyznaniowych Żydowskich w RP jest ustawa z dnia 20 lutego 1997 r. ( Dz.U. nr 41 poz.251 z 26.IV.1997 r. ) o stosunku państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w RP.
Ustawa ta wpisuje się w porządkowanie polskiego prawa wyznaniowego, które stało się możliwe i konieczne po dokonaniu w Polsce przekształceń polityczno-ustrojowych zainicjowanych w 1989 r.
Celem ustawy jest normalizacja wzajemnych relacji państwowo-kościelnych w nowym porządku polityczno-ustrojowym Rzeczpospolitej Polskiej. Element tej normalizacji stanowi m.in. uregulowanie spraw majątkowych.
Regulacja majątkowa ogranicza się do spraw nieruchomości byłych Żydowskich Gmin Wyznaniowych oraz wyznaniowych żydowskich osób prawnych. Do tych zalicza się obiekty służące celom kultu religijnego: cmentarze, synagogi, domy modlitw, domy pogrzebowe, łaźnie rytualne, obiekty gmin żydowskich służące w przeszłości działalności oświatowo-wychowawczej i charytatywno-społecznej takie jak szkoły, szpitale, ochronki, domy opieki oraz budynki siedzib urzędów gmin.
Art.31 ust1. ustawy określa możliwe sposoby zaspokojenia roszczeń, zgłoszonych w postępowaniu regulacyjnym w odniesieniu do nieruchomości położonych w granicach II Rzeczpospolitej Polskiej.
Regulacja może polegać na:
1. przeniesieniu własności nieruchomości lub ich części
2. przyznaniu nieruchomości zamiennej, gdy przeniesienie własności nieruchomości natrafiało na trudne do przezwyciężenia przeszkody
3. przyznania odszkodowania ustalonego według przepisów o wywłaszczeniu nieruchomości, w razie niemożności dokonania regulacji przewidzianych w pkt.1 i 2.
Art.31 ust.2 wspomnianej ustawy stanowi, że regulacja w odniesieniu do cmentarzy żydowskich oraz nieruchomości położonych na obszarze ziem Zachodnich i Północnych może polegać jedynie na przekazaniu nieruchomości lub ich części. W razie niemożności dokonania takiej regulacji postępowanie podlega umorzeniu.
Ujednolicony tekst Ustawy